Dierenwelzijn in de veehouderij

Dit probleemgebied gaat over dieren die we houden en slachten voor consumptie: kippen, varkens, runderen, vissen en garnalen. Natuurbeheer, biodiversiteit en wilde dieren vallen er niet onder. Met die afbakening blijft het overzicht hanteerbaar.

Een deel van de cijfers hieronder komt uit het overzicht van Probably Good over dierenwelzijn. Dat is een goede tekst om zelf te lezen. Probably Good heeft deze pagina niet beoordeeld en is er niet bij betrokken; de Nederlandse tekst is van onze hand.

Wat is het probleem?

Wereldwijd worden per jaar meer dan 80 miljard landdieren geslacht voor voedsel. Daar komen naar schatting 80 tot 170 miljard gekweekte vissen bij. Die marge is zo breed omdat vis meestal per kilo wordt geteld en niet per dier. Probably Good schat dat meer dan 90% van de gehouden dieren in de intensieve veehouderij leeft. Ingrepen die bij een hond of kat meteen als mishandeling gelden, zijn daar gewoon: snavelbehandeling zonder verdoving, kooien waarin een kip haar vleugels niet kan spreiden, slacht met gebrekkige bedwelming.

Ook in Nederland gaat het om grote aantallen. Volgens de landbouwtelling van het CBS worden hier ongeveer 100 miljoen kippen en 11 miljoen varkens gehouden. Nederland heeft een van de hoogste veedichtheden van Europa.

Waarom staat dit probleemgebied op deze lijst?

Drie redenen vallen hier samen; geen van de drie is op zichzelf voldoende.

Het gaat om tientallen miljarden dieren per jaar. Tegelijk gaat er weinig geld naartoe. Probably Good schat de wereldwijde uitgaven aan campagnes voor het welzijn van landbouwhuisdieren op rond de 200 miljoen dollar per jaar, minder dan het budget van één grote natuurorganisatie. En sommige strategieën werken aantoonbaar. Campagnes gericht op supermarkten en voedingsbedrijven hebben inkoopvoorwaarden veranderd, vaak met kleine teams. Wie belangrijkheid, verwaarlozing en oplosbaarheid zo naast elkaar legt, gebruikt het ITN-raamwerk.

Dat betekent niet dat elke baan in deze sector veel oplevert. Het is wel een gebied dat je serieus kunt verkennen.

Waar wordt hier in Nederland aan gewerkt?

Het werk valt uiteen in vier delen, met heel verschillende functieprofielen.

• Beleid. Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, de provincies en Nederlandse onderhandelaars in Brussel bepalen de regels. Denk aan de uitwerking van een dierwaardige veehouderij en aan de Nationale Eiwitstrategie. Er is werk voor beleidsmedewerkers, economen en juristen.
• Toezicht en recht. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert slachthuizen, transport en huisvesting. Daar werken inspecteurs, dierenartsen, data-analisten en handhavingsjuristen. Belangenorganisaties procederen over dezelfde regels.
• Techniek en onderzoek. Universiteiten, kennisinstellingen en jonge bedrijven werken aan kweekvlees, precisiefermentatie en plantaardige eiwitten. Een publiek investeringsfonds kende in 2022 ongeveer € 60 miljoen toe aan cellulaire landbouw. Gevraagd: procestechnologen, voedingsmiddelentechnologen en mensen die weten hoe je een toelating als nieuw voedingsmiddel (novel food) regelt.
• Geld en bedrijfsleven. Banken en pensioenfondsen financieren de veehouderij en de eiwitsector. Inkopers bij supermarkten en winkelketens bepalen welke normen leveranciers halen. Vermogensfondsen kiezen welke campagnes doorgaan.

Waarom je hier misschien niet aan wilt werken

Er zijn serieuze bezwaren. Wie het lijden van dieren veel lichter weegt dan dat van mensen, komt logischerwijs bij een ander probleemgebied uit. Verder is onzeker of plantaardige en gekweekte producten het aantal gehouden dieren echt terugdringen. In de Verenigde Staten groeide de markt voor plantaardig vlees zonder dat de vleesproductie daalde. En als de productie in Nederland krimpt, kan die verschuiven naar landen met soepeler regels.