Home
Start de korte cursus
Gids voor effectief geven

Laat je donatie het meeste goed doen

Je wilt anderen helpen. Maar hoe weet je of je geld zo veel mogelijk goed doet? Deze gids legt uit hoe je effectief geeft, en waar je dat in Nederland doet.

Doneer via Doneer Effectief Lees de gids

Ongeveer 12 minuten lezen. Met toestemming bewerkt naar Giving What We Can.

Effectief geven in het kort

Drie stappen

  1. Kies een groot, verwaarloosd en oplosbaar probleem
  2. Steun de organisaties die het het best aanpakken
  3. Geef via Doneer Effectief, en trek het af van de belasting

Hoofd en hart.

Deel 1: De basis

Geef met je hoofd én je hart

De meesten van ons vergelijken prijzen voordat we een telefoon kopen, en lezen reviews voordat we een vakantie boeken. Maar als we aan een goed doel geven, kijken we zelden wat ons geld oplevert. Dat is vreemd, want er staat veel meer op het spel: een goede donatie kan iemands leven veranderen of redden.

In 2009 begonnen de Oxfordse filosofen Toby Ord en William MacAskill uit te zoeken hoeveel goed verschillende goede doelen doen. Ze ontdekten dat de beste goede doelen veel meer goed doen dan gemiddelde, en dat sommige goedbedoelde projecten helemaal niets opleveren. (Het verhaal van de PlayPumps is een bekend voorbeeld.) Dat onderzoek leidde tot de oprichting van Giving What We Can, en hielp de beweging voor effectief altruïsme op gang.

Voor de meeste mensen in rijke landen zoals Nederland is effectief geven een van de eenvoudigste manieren om veel goed te doen. Je hoeft je baan of je leven niet om te gooien. Je hoeft alleen zorgvuldig te kiezen.

Hoeveel gezondheid één donatie oplevertGezonde levensjaren (DALY's) per $1.000, bij 108 gezondheidsinterventies
  • Minst effectief0,02
  • Mediaan5
  • Meest effectief300

De meest effectieve interventie doet ongeveer 15.000 keer zoveel goed als de minst effectieve, en 60 keer zoveel als de mediaan. Het gaat om soorten interventies, niet om specifieke goede doelen. Bron: Toby Ord (2013), met gegevens van het Disease Control Priorities Project (DCP2).

Deel 2: Wat is het?

Wat betekent effectief geven?

Geven
Je middelen, meestal geld, inzetten om anderen te helpen.
Effectief
Het beste resultaat halen dat je kunt. Niet alleen een beetje goed doen, maar proberen zo veel mogelijk goed te doen met wat je geeft.

Samen betekent het: met bewijs en zorgvuldig nadenken uitzoeken welke donaties het meest helpen, en die dan ook doen. Waar je aan geeft, kan nog meer uitmaken dan hoeveel je geeft.

Zo veel mogelijk goed doen is een streven, geen examen waarvoor je slaagt of zakt. Niemand doet het precies goed, en dat is prima. Elke stap naar beter geven helpt.

Deel 3: Waarom het ertoe doet

Welk goed doel je kiest, maakt enorm veel uit

De wereld heeft grote problemen: extreme armoede, vermijdbare ziekten, het lijden van dieren in de bio-industrie, en risico's die ieders toekomst bedreigen. Alleen al in Nederland zijn er duizenden goede doelen. Ze zijn niet allemaal even goed in het oplossen van die problemen.

Elke donatie is een keuze, ook als we dat niet merken. Geld dat naar het ene doel gaat, gaat niet naar het andere. Een voorbeeld.

Twee manieren om blinde mensen te helpen

Eén geleidehond opleiden

Tienduizenden euro's

Helpt één persoon zich makkelijker te verplaatsen

Staaroperaties betalen

Grofweg $1.000 per geval van ernstige slechtziendheid dat wordt verholpen

Voor de kosten van één geleidehond kan bij tientallen mensen ernstige slechtziendheid worden verholpen

Staaroperaties: GiveWells zeer ruwe schatting uit 2017 van wat het kost om één geval van ernstige slechtziendheid te verhelpen, geen volledige analyse. Geleidehonden: het Happier Lives Institute schat het nog hoger, op bijna $200.000 per hond als je de begeleiding daarna meetelt. Beide doelen zijn goed. Het ene helpt veel meer mensen per euro.

Dat kan ongemakkelijk voelen. Maar artsen op de spoedeisende hulp hebben hetzelfde probleem: ze kunnen niet iedereen tegelijk helpen, dus doen ze aan triage om zo veel mogelijk mensen te redden. Zorgvuldig kiezen is niet kil. Zo neem je de mensen die je wilt helpen serieus.

Wat €100 kan doen

De meest effectieve goede doelen doen met hetzelfde geld 100 keer zoveel goed. Geef je €100 via Doneer Effectief, dan kun je daarmee bijvoorbeeld een van deze dingen betalen:

  • 104 vitamine A-supplementen, die blindheid en kindersterfte helpen voorkomenArmoede en gezondheid
  • 136 ton COâ‚‚e vermeden door in te zetten op ambitieuze klimaatoplossingenKlimaat
  • 1.299 kippen een beter leven gegeven, bijvoorbeeld door ze uit een legbatterij te halenDierenwelzijn en voedseltransitie
Geef €100 via Doneer Effectief

Bron: Doneer Effectief, op basis van GiveWell, Giving Green en Animal Charity Evaluators.

Deel 4: Hoe je kiest

Zo geef je effectief

Het gaat in twee stappen. Kies eerst een probleem waar je geld veel kan doen. Kies daarna de organisaties die het best in staat zijn er vooruitgang op te boeken.

Stap 1

Vind een probleem met veel impact

Omvangrijk

Hoeveel levens raakt het probleem, en hoe ernstig? Hoe groter het probleem, hoe meer goed het oplossen ervan doet.

Onderbelicht

Hoeveel aandacht en geld krijgt het al? Een extra euro gaat verder waar weinig anderen geven.

Oplosbaar

Zijn er bewezen manieren om vooruitgang te boeken? Geld helpt het meest waar we weten wat werkt.

Doneer Effectief gebruikt precies deze drie toetsen in zijn selectiemethode. Redelijke mensen verschillen van mening over welk probleem het belangrijkst is, dus het is prima om te kiezen wat jou aanspreekt, van wereldwijde gezondheid tot dierenwelzijn en klimaat.

Stap 2

Kies goede doelen die vooruitgang boeken

Goede doelen hebben meestal:

  • Sterk bewijs dat hun werk helpt
  • Lage kosten per resultaat
  • Openheid over hun resultaten en fouten
  • Een duidelijk plan voor extra geld
  • Een staat van dienst: ze doen wat ze zeggen

Valt je op wat er niet tussen staat? Lage overheadkosten. Een goed doel dat iets meer uitgeeft aan personeel of onderzoek, kan per euro toch veel meer goed doen. Overhead zegt weinig over impact.

Je hoeft dit niet zelf uit te zoeken. Drie manieren om te kiezen:

Geef aan een fonds

Weet je niet welk goed doel je moet kiezen? Kies een fonds voor een thema, zoals armoede en gezondheid, klimaat of dierenwelzijn. Doneer Effectief verdeelt het geld elk kwartaal over de beste organisaties binnen dat thema.

Bekijk de fondsen

Leer van andere gevers

Praat met mensen die er al jaren over nadenken. De Geefrevolutie brengt effectieve gevers in heel Nederland samen, bij borrels, diners en lezingen.

Ontmoet andere gevers
Deel 5: In Nederland

Twee Nederlandse organisaties maken het makkelijk

Nederlandse effectief altruïsten richtten Doneer Effectief en De Geefrevolutie op met één doel: effectief geven gewoon maken in Nederland. De een maakt het makkelijk om goed te geven. De ander maakt het leuk om het samen te doen.

Waar je geeft

Doneer Effectief

Doneer Effectief is een Nederlandse stichting zonder winstoogmerk. Je geeft er op één plek aan bewezen, zeer effectieve goede doelen, in euro's en met een Nederlands belastingbewijs.

  • Erkend als ANBI, dus je gift is aftrekbaar
  • 100% van je donatie gaat naar de doelen die je kiest
  • Doelen gekozen op basis van onafhankelijke beoordelaars
  • Sinds 2022 meer dan €20 miljoen opgehaald
  • Geef eenmalig, maandelijks of jaarlijks
Doneer via Doneer Effectief

Met wie je geeft

De Geefrevolutie

De Geefrevolutie, van de mensen achter de Tien Procent Club, is een beweging van effectieve gevers. Het is ontspannen en voor iedereen: je hoeft geen vast bedrag te geven of er al veel van te weten. Kom gewoon langs.

  • Borrels, diners en lezingen door het hele land
  • Organiseer zelf een avond met vrienden
  • Vertel het verder, op een manier die bij jou past
Bekijk de activiteiten

Krijg geld terug van de Belastingdienst

Giften aan een ANBI, zoals Doneer Effectief, zijn aftrekbaar van de belasting. Dat kan op twee manieren.

Gewone giften

Je mag het deel van je giften aftrekken dat boven 1% van je inkomen uitkomt (minimaal €60), tot maximaal 10% van je inkomen.

Een periodieke gift

Spreek schriftelijk af dat je minstens vijf jaar lang elk jaar een vast bedrag geeft. Dan is de hele gift aftrekbaar, zonder drempel. Doneer Effectief heeft hier een formulier voor.

Lees hoe het werkt op de site van Doneer Effectief of bekijk de regels bij de Belastingdienst. Dit is geen belastingadvies.

Wil je een goed doel steunen dat Doneer Effectief niet aanbiedt? Giving What We Can is ook een ANBI, dus giften via dat platform zijn in Nederland ook aftrekbaar.

Deel 6: Een cultuur van geven

Laten we effectief geven gewoon maken

De grootste problemen van de wereld zijn te groot voor ieder van ons alleen. Eén donatie kan veel doen: GiveWell schat dat zijn topdoelen een leven redden voor ongeveer $3.500 tot $5.500. Maar extreme armoede beëindigen, de volgende pandemie tegenhouden of de bio-industrie afschaffen, daar zijn miljoenen gevers voor nodig, jaar na jaar.

Nu is geven vooral iets privés. Niemand weet wat een ander geeft, dus niemand weet wat normaal is, en de meesten van ons geven minder dan we zouden kunnen. Effectief geven wordt nooit de normale manier van geven als we het allemaal stilletjes in ons eentje doen. We moeten het samen doen, en openlijk.

De 10% Pledge

Daarom bestaat de 10% Pledge. Het is een openbare belofte om de rest van je werkende leven minstens 10% van je inkomen te geven aan de organisaties waarvan jij denkt dat ze het meeste goed doen. Giving What We Can begon ermee in 2009, en meer dan 11.000 mensen wereldwijd hebben hem afgelegd. Jij kiest waar je geld heen gaat, en je kunt kleiner beginnen met een proefbelofte.

Nederland is nu al een van de sterkste landen. 318 mensen hier hebben hem afgelegd: het op vijf na hoogste aantal van alle landen, en ook per inwoner op de zesde plaats.

  • 318 Nederlandse 10%-pledgers
  • zesde ter wereld, in totaal en per inwoner
  • 2 keer het Duitse aantal per inwoner

Bron: Giving What We Can, november 2026

Waarom een belofte?

Eén keer geven doet al goed. Een belofte zorgt dat het blijft, en helpt veranderen wat normaal is.

Beslis één keer

Zonder plan geef je wanneer je er toevallig aan denkt. Met een belofte is die vraag beantwoord: geven wordt iets wat je doet, niet iets wat je steeds van plan bent. Ook als het leven druk wordt.

Maak geven normaal

Een openbare belofte laat vrienden en collega's zien dat 10% geven heel gewoon is. Sommigen volgen je voorbeeld, en zo begint te veranderen wat normaal is.

Doe het samen

Je staat er niet alleen voor. Giving What We Can geeft je een dashboard om je giften bij te houden en brengt je in contact met andere pledgers. De Geefrevolutie, van de mensen achter de Tien Procent Club, organiseert borrels en diners voor gevers.

Wat als de rijkste 1% 10% gaf?

Je bent waarschijnlijk rijker dan je denkt. Met het modale inkomen van €48.000 bruto (zo'n €3.000 per maand netto) ben je als alleenstaande rijker dan 97% van de wereldbevolking, ook als je rekening houdt met de hogere kosten van levensonderhoud. Houd je netto meer dan zo'n €4.700 per maand over (een salaris van ruwweg €85.000 bruto), dan hoor je bij de rijkste 1%. Bekijk waar je staat.

Als 10% geven normaal werd binnen die 1%, zou dat minstens $1,8 biljoen per jaar opleveren. In twee jaar is dat genoeg om alle projecten op de lijst van Longview Philanthropy tegelijk te betalen, waaronder:

  • $258 miljard Niemand in extreme armoede, een jaar lang
  • $219 miljard Malaria, tbc en hiv massaal teruggedrongen
  • $341 miljard Een einde aan honger en ondervoeding
  • $297 miljard De volgende pandemie voorkomen
  • $222 miljard De bio-industrie gehalveerd in 2050
  • $1,5 miljard Tien keer zoveel geld voor veilige AI

Bron: Longview Philanthropy, "What if the 1% gave 10%?" (2023). De grens van de rijkste 1% komt uit de How rich am I?-calculator van Giving What We Can, november 2026.

Voordat je tekent

Is het juridisch bindend?

Nee. Het is een serieuze belofte, geen contract. Verandert je leven en kun je hem niet meer nakomen, dan kun je je terugtrekken.

10% van mijn bruto of netto inkomen?

Wat voor jou het meest logisch is. Giving What We Can raadt bruto aan als je giften aftrekbaar zijn, en in Nederland zijn giften aan ANBI's dat vaak: zie het belastingblok in deel 5.

En als ik student ben of geen inkomen heb?

Dan kun je de belofte toch afleggen. Zolang je studeert of werk zoekt, geef je 1% van je bestedingsgeld. De 10% begint zodra je een inkomen hebt.

En als 10% nu te veel is?

Probeer een proefbelofte. Je kiest zelf het percentage en hoe lang die duurt, van zes maanden tot vijf jaar.

Wie bepaalt waar het geld heen gaat?

Jij. Giving What We Can vraagt je te geven aan de organisaties waarvan jij denkt dat ze het meeste goed doen, en controleert niet waar je geld heen gaat. De topdoelen van Doneer Effectief zijn een goed begin.

Waarom 10%?

Het is genoeg om echt verschil te maken, en haalbaar voor de meeste mensen in een rijk land als Nederland.

Of begin klein

Nog niet klaar om je vast te leggen? Doe deze maand één donatie, of kom naar een avond van De Geefrevolutie en zie hoe andere gevers het aanpakken.

Doe een donatie

Hoe verder?

Alles uit deze gids op één plek.

Klaar om te geven?

Bij effectief geven telt elke euro. Laat de jouwe vandaag tellen.

Doneer via Doneer Effectief Praat met ons team

Deze gids is met toestemming bewerkt naar Effective Giving 101 van Giving What We Can.