Begin bij iets waar bijna iedereen het over eens is
Als het evenveel kost, is twee mensen helpen beter dan één persoon helpen.
Het klinkt te vanzelfsprekend om te zeggen. Maar neem je het serieus, dan verandert het hoe je over goed doen denkt.
Sommige opties helpen honderden keren meer
Vergelijk dus twee manieren om $30.000 uit te geven.
De zorg in een rijk land, zoals de NHS in het Verenigd Koninkrijk, geeft vaak zoveel uit om iemand één extra gezond levensjaar te geven. Naar gewone maatstaven is dat goed besteed geld.
Volgens onderzoek van GiveWell geeft ongeveer $100 aan een van de meest kosteneffectieve goede doelen, zoals de Against Malaria Foundation, een kind een gezond levensjaar. Met dezelfde $30.000 koop je dan zo’n 300 jaar.
Dit zijn ruwe schattingen. Ook als ze tien keer te optimistisch zijn, blijft het verschil dertigvoudig.
De meeste mensen verwachten geen verschillen die zo groot zijn. Gevraagd om te gokken, dachten mensen dat de beste goede doelen zo’n 66% effectiever waren dan gemiddelde.
Volgens onderzoek doen de beste zo’n 100 keer meer goed.
Op gewoon grafiekpapier passen de beste opties niet op de pagina. Je hebt een logaritmische schaal nodig, waarin elke band tien keer zo groot is als de band eronder.
Zulke verschillen zijn normaal. Net als bij inkomen heeft het goed dat verschillende opties doen een lange staart, met een paar opties ver voor de rest. De vraag die ertoe doet is dus hoe je de allerbeste vindt.
Zoveel problemen. Waar begin je?
Er zijn zoveel problemen in de wereld dat het lastig is om te weten wat voorrang verdient.
Wij vinden het logisch om ons te richten op de grootste en meest verwaarloosde. Als een enorm probleem weinig aandacht krijgt, komt een extra persoon of euro veel verder dan op een terrein waar het al druk is.
Wereldwijde gezondheid en welzijn
Miljoenen mensen wereldwijd lijden aan te genezen ziektes, extreme armoede en psychische aandoeningen. Alleen al malaria doodde in 2023 zo’n 600.000 mensen, de meesten jonge kinderen.
Sommige van de beste oplossingen zijn goedkoop en bewezen: klamboes, malariapillen, geldoverdrachten.
Dierenwelzijn
Elk jaar
80+ miljard landdieren gefokt en gedood
~100 miljoen kippen tot nu toe de ergste kooien bespaard
De bio-industrie fokt en doodt jaarlijks meer dan 80 miljard landdieren, veel van hen in zware opsluiting. Voor een probleem van deze omvang krijgt het heel weinig aandacht.
Goed gerichte campagnes maken veel verschil. Campagnes bij bedrijven voor kooivrije eieren hebben zo’n 100 miljoen kippen de ergste kooien al bespaard.
Catastrofale risico’s
Geavanceerde AI
2016: een grap
2026: voorpaginanieuws
Sommige risico’s bedreigen iedereen die nu leeft. Effectief altruïsten waarschuwden al jaren voor covid-19 voor pandemieën, en voor geavanceerde AI toen dat nog een grap was.
Nu betekent dat werken aan veilige AI met goed bestuur, en aan biosecurity om kunstmatige pandemieën te voorkomen. In 2023 ondertekenden honderden AI-onderzoekers een verklaring dat het verkleinen van het risico op uitsterven door AI een wereldwijde prioriteit moet zijn.
De verre toekomst
Als de mensheid het redt, is het grootste deel van alle mensen die ooit zullen leven nog niet geboren. Dat geeft ons twee taken.
- Overleven
- Uitsterven, het instorten van de beschaving of blijvende machteloosheid voorkomen.
- Floreren
- De toekomst verbeteren die we krijgen als we die rampen vermijden.
Serieus nemen, voor het geval dat
Effectief altruïsten waren hun tijd vooruit wat betreft AI en pandemieën. Wie zijn tijd vooruit wil zijn, moet openstaan voor ongewone ideeën.
Kunnen garnalen en insecten lijden? Elk jaar worden honderden miljarden garnalen en zo’n biljoen insecten gekweekt. Kunnen AI-systemen bewustzijn krijgen, en zo ja, moeten we ons dan druk maken om hun welzijn?
Het bewijs volgen brengt je soms op vreemde plekken. Volgens ons is dat geen fout, maar een kenmerk. Zoals Will MacAskill stelt: een beweging die geen vreemde ideeën meer overweegt, is nergens meer vroeg bij.
Onze cirkel van compassie is al eerder groter geworden, en dat klonk altijd eerst vreemd.
Slavernij afschaffen?
Frederick Douglass ontsnapte in 1838 aan de slavernij en zette zijn leven in voor de afschaffing ervan. Nederland schafte de slavernij in zijn koloniën af in 1863.
Stemrecht voor vrouwen?
Emmeline Pankhurst werd keer op keer gearresteerd omdat ze stemrecht eiste. Nederlandse vrouwen kregen het in 1919.
Gelijke rechten voor homo’s?
In 1897 richtte Magnus Hirschfeld mee de eerste organisatie op die opkwam voor homorechten. In 2001 werd Nederland het eerste land dat het huwelijk openstelde voor paren van hetzelfde geslacht.
Om dieren geven?
“De vraag is niet: kunnen ze redeneren? of: kunnen ze praten? maar: kunnen ze lijden?”
Toen gek. Nu vanzelfsprekend.
Elk van deze zaken maakte onze cirkel van compassie groter: de cirkel van wezens wier lijden en welzijn we serieus nemen. Elk werd eerst belachelijk gemaakt. Elk lijkt nu vanzelfsprekend.
De cirkel groter maken gaat vaak tegen de heersende cultuur in. Het betekent opkomen voor mensen en dieren die je samenleving over het hoofd ziet, voordat dat populair is. Sommige ideeën die nu vreemd klinken, lijken misschien ooit net zo vanzelfsprekend.
Een open blik, met bescheidenheid
Sommige vreemde ideeën zullen niet kloppen, en die laten we dan varen. Openheid werkt alleen met een flinke dosis gezond verstand.
We proberen ook niet alles in te zetten op één morele opvatting. We wegen er meerdere, vermijden handelingen die vanuit veel perspectieven slecht lijken, en houden vast aan alledaagse ethiek: wees eerlijk, kom je beloftes na, zorg voor de mensen om je heen.
Je kunt meer goed doen dan je misschien denkt
Ethiek gaat vaak over schade vermijden: niet liegen, niet stelen, je voetafdruk verkleinen. Dat is belangrijk. Maar goed doen gaat ook over wat je aan de wereld toevoegt.
En de meesten van ons zitten in een uitzonderlijk goede positie om veel toe te voegen. Dat vinden wij een spannend idee. Hier zijn vier manieren om die kans te benutten.
Gebruik je loopbaan
Je werkt in je leven zo’n 80.000 uur. Kies een urgent probleem, een rol waarin je veel kunt bijdragen en werk dat bij je past, en de winst vermenigvuldigt zich.
Als de beste opties op elk van die punten tien keer beter zijn, kunnen ze samen duizend keer beter zijn.
Gebruik je donaties
Nederland is een van de rijkste landen ter wereld. Verdien je netto meer dan zo’n $20.000 per jaar, dan hoor je waarschijnlijk bij de rijkste 10% van alle mensen.
GiveWell schat dat zijn aanbevolen goede doelen een leven redden voor ruwweg $3.000 tot $5.000. Als je in je loopbaan 10% van je inkomen geeft, kun je tientallen levens redden. Meer dan 10.000 mensen hebben beloofd minstens zoveel te geven.
Gebruik je stem
Rijke landen zoals Nederland bepalen mee hoe het wereldwijde beleid voor ontwikkelingshulp, handel, klimaat en nieuwe technologie eruitziet. Stemmen, politici schrijven en actievoeren voor grote, verwaarloosde kwesties kan veel meer geld in beweging zetten dan de meesten van ons ooit zouden kunnen geven.
Wees een vermenigvuldiger
Je kunt ook anderen helpen meer goed te doen. Vertel een vriend over een baan met veel impact, organiseer een lokale groep, zamel geld in, of deel deze ideeën met mensen die ze willen horen.
Als twee mensen die jij op weg helpt elk evenveel doen als jij zou hebben gedaan, heb je je impact verdrievoudigd. En zij kunnen het weer doorgeven.