AI wordt snel krachtiger. Je kunt vanuit hier helpen dat het goed gaat: bij de overheid, in onderzoek, of door iets te beginnen wat het vakgebied nog mist.
Ongeveer 15 minuten lezen. Geschreven in 2023 op basis van interviews met mensen in het vakgebied, bijgewerkt in november 2026.
In één oogopslag
Sinds we in 2022 onze eerste AI-safetyretraite organiseerden, helpen we mensen aan werk in AI-veiligheid.
AI-systemen worden snel beter. METR ontdekte dat de lengte van taken die AI-agents zelfstandig kunnen uitvoeren ongeveer elke zeven maanden verdubbelt. Dat kan veel goeds opleveren, maar brengt ook serieuze risico's mee: AI die wordt ingezet voor cyberaanvallen of om biologische wapens te helpen maken, macht die bij heel weinig partijen komt te liggen, en systemen die zich gedragen op manieren die hun makers niet betrouwbaar kunnen overzien of bijsturen.
In 2023 ondertekenden honderden AI-onderzoekers en bestuurders uit de techsector een verklaring dat het verkleinen van het risico op uitsterven door AI een wereldwijde prioriteit moet zijn. AI-veiligheid is het werk om deze risico's te verkleinen, vooral de ernstigste, via technisch onderzoek, beleid en het opbouwen van het vakgebied. Het Center for AI Safety heeft een helder overzicht van de risico's (in het Engels).
De gids geeft je de Nederlandse kant van het verhaal. Voor het bredere beeld kun je bij 80,000 Hours lezen over werken aan AI en technisch AI-veiligheidsonderzoek (in het Engels). De gids is voor studenten en starters, en voor ervaren professionals, die het vakgebied juist hard nodig heeft.
Welke route je ook overweegt, hoe goed die bij je past is net zo belangrijk als de route zelf. In onze carrièregids lees je hoe je dat goedkoop test.
Vraag de financiers van AI-veiligheid wat het vakgebied het meest nodig heeft, en velen zeggen: oprichters. Coefficient Giving, een van de grootste financiers in het veld, zegt dat aan veel kritieke problemen nog niemand werkt, en begon Project Tailwind om mensen te vinden die nieuwe organisaties opzetten. Catalyze Impact, dat AI-veiligheidsorganisaties incubeert, zegt dat financiers genoeg hebben gereserveerd om non-profits van $100 miljoen of meer op te bouwen.
Het geld is er. Wat ontbreekt, zijn mensen die van een idee een organisatie maken.
Financiers zijn vooral geïnteresseerd in mensen met sterke technische vaardigheden, ervaring met het bouwen van complexe of beveiligingskritische systemen, onderzoekservaring in machine learning, ervaring met audits of red-teaming, een staat van dienst in het oprichten of laten groeien van bedrijven, non-profits of programma's, of een talent om technisch en niet-technisch publiek te bereiken. Je hoeft niet alles te hebben, en je hoeft geen onderzoeker te zijn.
Er zijn hier al verschillende organisaties begonnen, van Catalyze en Resolution tot Safe AI Netherlands. En er zijn nog duidelijke gaten, vooral in Europese AI-governance en in het werkbaar maken van de AI-verordening.
Praat met mensen die al aan het probleem werken. Misschien zijn zij beter geplaatst, of worden ze je eerste supporters. En praat met ons: we brengen je graag in contact met oprichters in de Nederlandse AI-safetygemeenschap. Onze gids voor oprichters gaat over een idee testen en iets opzetten in Nederland.
Niet iedereen moet iets oprichten. Dit zijn de andere belangrijke manieren om te helpen, en de rest van deze gids gaat over elk ervan.
De wetten, instellingen en normen rond AI vormgeven, bij de overheid, toezichthouders, normalisatie-instituten en denktanks. Zie deel 4.
Past bij je als je graag schrijft, met mensen werkt, van politiek houdt en jaren op resultaat kunt wachten.
Onderzoek om AI-systemen te laten doen wat de bedoeling is en ze onder menselijk toezicht te houden. Zie deel 5.
Past bij je als je sterk bent in wiskunde en machine learning, of dat kunt worden.
Cursussen, gemeenschappen en programma's die meer mensen helpen dit werk te doen. Zie deel 6.
Past bij je als je goed bent met mensen en projecten, en geen onderzoeker wilt worden.
AI-veiligheidsorganisaties hebben ook mensen nodig in bedrijfsvoering, management, communicatie en financiën, en voor veel van die functies heb je geen technische achtergrond nodig.
AI-governance gaat over de normen, wetten, instellingen en politiek die bepalen hoe AI wordt ontwikkeld en gebruikt. Veel daarvan gebeurt bij de overheid, maar ook bedrijven, normalisatie-instituten, denktanks en maatschappelijke organisaties spelen een rol. Dit deel gaat vooral over overheidsbeleid.
In het kort
De VS en China domineren de ontwikkeling van AI, maar ze zijn niet de enige landen die ertoe doen. Middenmachten zoals Nederland, Canada, Zuid-Korea en Singapore kunnen AI-governance vormgeven waar de supermachten dat niet doen: door samen veiligheidsnormen af te spreken, door zelf de expertise op te bouwen om AI-systemen te testen, en, zo stellen sommigen, door toegang tot hun gezamenlijke markten afhankelijk te maken van die normen.
Finland laat zien wat een klein land kan doen. In september 2026 lanceerden de Finse president en de Noorse premier de Oproep tot controle op grensverleggende AI-modellen. Die vraagt om verplichte tests van frontier-modellen voordat ze worden uitgerold, onafhankelijke evaluatie, gedeelde meldingen van ernstige incidenten, en een internationaal orgaan dat normen kan vaststellen en controleren of ze worden nageleefd. Meer dan twintig regeringsleiders en de Europese Commissie steunden de oproep, onder wie premier Rob Jetten. De VS en China tekenden niet.
Ook Nederland komt in beweging. In zijn internationale AI-strategie (juli 2026, in het Engels) belooft het kabinet samen te werken met gelijkgezinde middenmachten, internationale governance van rekenkracht te verkennen, aansluiting te zoeken bij het internationale netwerk van AI-veiligheidsinstituten, en te onderzoeken of een Nederlands AI-veiligheidsinstituut wenselijk is. In november 2026 liet het kabinet weten een instituut naar het voorbeeld van het Britse AI Security Institute te bestuderen, met een advies in december.
De komende jaren komen er nieuwe teams, mandaten en diplomatieke standpunten, terwijl weinig Nederlandse ambtenaren veel weten van de risico's van frontier-AI. Weet jij dat wel, dan kan een functie bij Buitenlandse Zaken, Economische Zaken of een toekomstig Nederlands AI-veiligheidsinstituut je echte invloed geven.
Een technische achtergrond, in machine learning, chips of informatica, kan heel waardevol zijn. De meeste politici en ambtenaren zijn generalisten die voor technologie die ze niet goed begrijpen op experts leunen. Als jij die helder kunt uitleggen, ben je erg nuttig.
Je hoeft geen AI-expert te zijn. Politicologie, bestuurskunde, rechten, internationale betrekkingen en economie zijn allemaal goede routes. Een sterke combinatie is een technische bachelor gevolgd door een master in beleid. Je kunt ook veel zelf leren, bijvoorbeeld via een gratis cursus (zie deel 6).
Voor banen in Nederland maakt het weinig uit aan welke Nederlandse universiteit je studeert. Wil je naar Brussel, dan hebben afgestudeerden van het College of Europe, Sciences Po en de London School of Economics een voorsprong.
Je eerste beleidsbanen draaien vooral om loopbaankapitaal: een netwerk, geloofwaardigheid en begrip van hoe de overheid werkt. Veel daarvan neem je mee naar een volgende functie, dus ook een beleidsbaan die niet over AI gaat kan een goede eerste stap zijn.
Op onze vacaturebank vind je functies in AI-veiligheid die je vanuit Nederland kunt doen.
Naast de overheid zelf kun je werken bij een denktank, een onderzoeksorganisatie of een belangenorganisatie. Een paar dingen om af te wegen:
Voor de overheid
Tegen de overheid
Compute governance gaat over wie toegang krijgt tot de rekenkracht die nodig is om de krachtigste AI-systemen te trainen. Die systemen worden getraind op enorme hoeveelheden gespecialiseerde hardware, die makkelijk op te sporen is en uit een zeer geconcentreerde keten komt. Dat maakt het een van de praktischere manieren om AI te sturen.
ASML is het enige bedrijf dat de EUV-machines maakt die nodig zijn voor de meest geavanceerde chips. Nederland is dus een logische plek voor dit werk, en weinig Nederlandse of Europese ambtenaren begrijpen chips en de chipketen echt goed. Een technische opleiding zoals computer engineering of elektrotechniek helpt veel, maar ook een goed begrip van hoe chips worden gemaakt en verhandeld is waardevol. Wil je dit verkennen? Praat met ons.
Lid worden van een politieke partij is een van de makkelijkste manieren om nu al effect te hebben en loopbaankapitaal op te bouwen. Het programma van een partij beïnvloeden kost vaak verrassend weinig moeite. Je leert er ook AI-risico's uitleggen aan mensen die er weinig van weten, en constructief praten met mensen die het met je oneens zijn. En je ontdekt of politiek werk bij je past.
Technische AI-veiligheid is onderzoek om AI-systemen te laten doen wat de bedoeling is en ze onder betekenisvol menselijk toezicht te houden. Het gebeurt bij AI-bedrijven, non-profits en universiteiten, en door onafhankelijke onderzoekers. Research scientists bedenken ideeën, ontwerpen experimenten en analyseren resultaten; research engineers bouwen, schalen en draaien ze. De grens is vaag, maar weten wat bij je past helpt je kiezen welke vaardigheden je opbouwt.
In het kort
Opleidingen in machine learning en AI zijn de meest directe route. Ook data science, toegepaste wiskunde, natuurkunde, logica, filosofie, cognitiewetenschap en neurowetenschap leveren goede veiligheidsonderzoekers op.
Opvallend genoeg is een bachelor AI niet altijd de beste start. Hij geeft je misschien niet de wiskundige diepgang die veeleisende masters verwachten, en veel stof komt in de master terug. Wiskunde, natuurkunde of informatica geven vaak een sterkere basis. Kijk voordat je kiest wat je beoogde master vraagt.
De Universiteit van Amsterdam is in Nederland de duidelijke koploper in deep learning, en haar MSc Artificial Intelligence is onze eerste aanrader. De master geeft je een sterke technische basis, met specialisaties zoals taalverwerking, reinforcement learning en computer vision. Andere universiteiten bieden misschien minder diepgang, maar meer vrijheid in je vakkenkeuze.
Voltijdbanen in technisch veiligheidsonderzoek zijn schaars, zelfs voor heel goede mensen, en weinig ervan zijn in Nederland. Een paar opties:
Je kunt ook een onderzoeksloopbaan opbouwen via zelfstudie en eigen projecten, in je vrije tijd of met een beurs. Het Long-Term Future Fund en de career transition grants van BlueDot Impact financieren mensen die dit doen. Het is zinvol als niemand werkt aan de richting die jij het meest kansrijk vindt, of om vaardigheden op te bouwen tussen twee banen. Makkelijk is het niet: er is geen structuur, dus je hebt veel zelfdiscipline nodig. Is je idee groter dan één persoon, kijk dan bij deel 2.
Het vakgebied opbouwen is een loopbaan op zich: meer talentvolle mensen helpen AI-risico's te begrijpen en hun weg naar dit werk te vinden. De programma's hieronder zijn daar het resultaat van, en een goede manier om binnen te komen.
De makkelijkste plek om te beginnen is Safe AI Netherlands (SAIN). SAIN groeide uit het AI Safety Initiative Groningen en werd in 2026 een landelijke stichting. Het organiseert:
“Het omvangrijke netwerk waarmee ik via EA in aanraking ben gekomen, is geweldig geweest. Ik denk dat ik deze switch veel, veel sneller heb kunnen maken dan dat ik in andere vergelijkbare vakgebieden had kunnen bereiken.”
Een gesprek met ons team is gratis. We helpen je je volgende stap te bepalen en brengen je in contact met mensen die in Nederland aan AI-veiligheid werken.
We schreven de eerste versie van deze gids in 2023 met input en feedback van Jan-Willem van Putten, Tim Bakker, Leon Lang, Teun van der Weij, Sam Bogerd, Daan Juijn, Stan van Wingerden, Jesse Hoogland, Alexandra Bos, Jelle Donders, Marieke de Visscher en James Herbert. Dank jullie wel. Eventuele fouten in deze update zijn van ons.
