GiveWell identificeert effectieve manieren om menselijke armoede en ziekte te bestrijden op basis van voor welke interventies het meeste bewijs is dat ze werken. Een nadeel van de nadruk op bewijs is dat er belangrijke interventies over het hoofd gezien kunnen worden als er nog geen bewijs voor is, of wanneer bewijs leveren niet mogelijk is. Het kan dat het effectiever is om aan deze interventies te werken dan aan de interventies die GiveWell aanraadt. Ook zijn er naast armoedebestrijding nog andere manieren waarop we anderen kunnen helpen en kan het effectiever zijn om aan organisaties te doneren die zich hiermee bezighouden. Zie hier voorbeelden van initiatieven op andere gebieden. GiveWell is een goede eerste stap om donaties effectiever te maken. Dit artikel is bedoeld om de informatie die op de site van GiveWell te vinden is beschikbaar te maken voor Nederlandse lezers.

In dit artikel:

Hoe te doneren?

Doneren aan de organisaties die GiveWell aanraadt kan via de site van GiveWell zelf via Creditcard of PayPal of via de Duitse Stiftung für Effektiven Altruismus (EAS) via Creditcard of bankoverschrijving.

EAS heeft haar eigen projecten en biedt ook steun aan een aantal effectieve goede doelen, waaronder de aanbevelingen van GiveWell. Op haar website biedt EAS de mogelijkheid om via haar aan één van deze doelen te geven. Via EAS doneren heeft twee voordelen: de donatie kan via een bankafschrift gedaan worden, dit kan vaak niet direct aan de doelen op een simpele manier, en als je donaties via EAS doet kan je aanspraak maken op giftenaftrek omdat EAS een ANBI-status heeft in Nederland. Om deze ANBI-status te behouden heeft het bestuur van EAF altijd het laatste woord over de bestemming van de donaties. De wensen van de donateur zijn tot nu toe altijd gehonoreerd. Zie ook deze uitgebreide uitleg over belastingaftrek bij donaties vanuit Nederland.

Over GiveWell

GiveWell onderzoekt hoe we onze middelen, zoals donaties, op een effectieve manier kunnen inzetten om armoede te bestrijden en menselijke gezondheid te bevorderen.

GiveWell vindt het belangrijk dat de projecten die organisaties uitvoeren goed onderzocht zijn en kijkt hiervoor vooral naar academisch onderzoek, vaak gerandomiseerd onderzoek met een controlegroep (RCT). Bij dit type onderzoek worden testpersonen met dezelfde problemen willekeurig (gerandomiseerd) in twee groepen verdeeld en een interventie wordt slechts op één van de groepen uitgevoerd. Vervolgens wordt gekeken of de interventiegroep verbeterd is ten opzichte van de controlegroep.

Er zijn een aantal interventies waar GiveWell rapporten van heeft samengesteld en die ze als effectief beschouwt. Naaste de interventies die in dit artikel worden besproken zijn dit bijvoorbeeld operaties om blindheid te genezen, anticonceptieinjecties of vitamine A tekort voorkomen via supplementen. Voor deze interventies zijn academische studies die aantonen dat ze daadwerkelijk de situatie van mensen verbeteren en ook kunnen ze veel bereiken voor weinig geld. Kostenefficiëntie is een belangrijk criterium om te zorgen dat we zoveel mogelijk anderen helpen met onze donaties.

Om een schatting van kostenefficiëntie te maken, rekent GiveWell met DALY‘s, een eenheid ontwikkeld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Deze eenheid vat de last van ziekte en sterfte samen tot één getal waardoor verschillende interventies die werken aan verschillende ziektes toch met elkaar vergeleken kunnen worden. Één DALY kan verschillende dingen betekenen, bijvoorbeeld dat iemand door ziekte een jaar eerder sterft dan de levensverwachting, maar ook dat iemand twee jaar van zijn leven een ernstige ziekte heeft die zijn levenskwaliteit met 50% verminderd, of vier jaar een minder ernstige ziekte die zijn levenskwaliteit met 25% verminderd. Om een schatting te maken voor hoe sterk een ziekte invloed heeft op levenskwaliteit zijn mensen die zelf leven met deze ziektes ondervraagd. Als GiveWell noemt hoeveel levens een interventie spaart wordt dit uitgedrukt in DALY’s en kan het dus zijn dat een interventie niet direct levens spaart maar mensen hun levenskwaliteit verhoogt door ziekte te bestrijden. Deze eenheid reduceert complexe vormen van lijden tot één dimensie en er zitten veel aannames in. Hierdoor vind GiveWell dat het nut ervan beperkt is en is het niet het enige waar ze naar kijkt bij het beoordelen van organisaties.

Voor haar aanbevelingen zoekt GiveWell naar organisaties die ofwel zich focussen op de onderzochte interventies waar GiveWell rapporten van heeft opgesteld, ofwel zelf overtuigend bewijs hebben dat hun projecten effectief zijn.

Givewell hecht veel waarde aan transparantie en publiceert zo veel mogelijk over haar manier van werken. Ze vindt het belangrijk dat de organisaties die ze aanbeveelt, bereid zijn inzicht te bieden in hun organisatie en ermee akkoord gaan dat GiveWell hier veel van publiceert.

Ten slotte kijkt Givewell of de organisatie ruimte heeft om meer donaties goed te gebruiken. Veel organisaties doen goed werk maar hebben al genoeg geld om hun projecten te financieren en hierdoor is het niet effectief om extra aan hen te doneren.

Hier vind je uitgebreidere informatie over beoordelingscriteria op de site van GiveWell.

Op basis van deze criteria; bewijs van effectiviteit, kostenefficiëntie, transparantie en ruimte voor meer fondsen, raadt GiveWell de volgende organisaties aan:

Top aanbevelingen

De Against Malaria Foundation (AMF) voorkomt malaria in Afrika door klamboes met insecticide te verspreiden, een methode waarvoor veel wetenschappelijk bewijs is dat het effectief is. AMF kan tussen de $78 miljoen en $191 miljoen gebruiken om haar bereik te vergroten. AMF heeft een ANBI-status in Nederland, waardoor donaties direct belastingaftrekbaar zijn. Om belastingaftrek te krijgen kun je direct aan AMF doneren. Verschillende betaalmethoden zijn mogelijk – ook een gewone bankoverschrijving.

Malaria Consortium bestrijdt ook malaria in Afrika maar doet dit door preventieve anti-malaria medicatie uit te delen aan jonge kinderen in seizoenen dat de kans op malaria hoog is. Er is sterk bewijs dat deze methode gevallen van malaria verminderd, maar er is nog geen sterk bewijs dat deze methode ook succesvol geïmplementeerd wordt wanneer dit op grote schaal gebeurd, bijvoorbeeld over een heel land. GiveWell heeft slechts een oppervlakkig rapport over deze methode uitgewerkt en heeft nog geen gedetailleerd zicht op hoeveel extra geld Malaria Consortium kan gebruiken. GiveWell schat dat Malaria Consortium de komende drie tot vier jaar ten minste $30 miljoen kan gebruiken om meer kinderen te bereiken.

GiveDirectly maakt onvoorwaardelijke geldtransacties aan gezinnen met de laagste inkomens in Kenia en Uganda. Hierbij krijgen deze gezinnen in een keer een groot geldbedrag, ongeveer even hoog als het bedrag dat ze in een jaar zouden besteden. GiveWell legt geen eisen op aan de ontvangers over hoe ze het geld moeten uitgeven. Dit is een andere vorm van geldtransacties dan die waar het meeste onderzoek naar gedaan is.

Een studie naar de impact van GiveDirectly vond dat mensen die geld hadden ontvangen meer voedselzekerheid en psychologisch welzijn kregen. Er werd geen impact gemeten op gezondheid, educatie en inkomsten van de ontvangers en er werden geen overloopeffecten gemeten op de mensen in het dorp die zelf geen ontvangers waren. Het onderzoek onderzocht slechts korte termijn. Bij studies naar andere vormen van geldtransacties zijn wel positieve lange termijn effecten gemeten.

GiveDirectly kan in het komende jaar $19.8 miljoen gebruiken voor haar standaard campagne en ten minste $65.8 miljoen voor het jaar daarop.

Ontwormen

GiveWell raadt vier organisaties aan die zich bezighouden met het bestrijden van parasitaire wormen (schistosomiasis en soil-transmitted helminthiasis) in landen in Afrika en Azië.

Parasitaire wormen hebben veel symptomen zoals blaasontsteking, diarree, voedingsstoffentekort. Deze symptomen kunnen ook veel andere oorzaken hebben en hierdoor hebben ontwormingskuren slechts een klein effect op deze problemen. Volgens GiveWell komt de grootste impact van ontwormingskuren door het voorkomen van groeiachterstanden bij kinderen. Wanneer kinderen wormen oplopen kan dit een effect hebben op hun groei en hierdoor zorgen dat ze in de rest van hun leven minder productief en succesvol zijn.

Er zijn verschillende studies gedaan die er op lijken te wijzen dat het behandelen tegen parasitaire wormen in kinderen een positief effect heeft op hun latere leven en op hun vermogen om te lezen en rekenen. Ontwormingskuren worden verspreid aan iedereen in groepen waar wormen veel voorkomen, zonder van te voren te testen wie er besmet zijn.

Schistosomiasis Control Initiative (SCI) behandelt schoolkinderen in 18 Afrikaanse landen tegen parasitaire wormen. Dit doet ze door programma’s van overheden te ondersteunen via financiering, advies, controles en evaluaties. SCI heeft veel ervaring met het opzetten en vergroten van ontwormingsprojecten. In het aankomende jaar kan ze tussen de $9 en $21.4 miljoen gebruiken.

Deworm the World Initiative is actief in Kenia, Ethiopië, Nigeria, India en Vietnam. Deworm the World Initiative ondersteunt overheidsprojecten gericht op schoolkinderen. Ze bepleit het belang van ontwormen bij overheden en ondersteunt overheidsprojecten. Ook onderzoekt ze de effectiviteit van de projecten die worden uitgevoerd. Van alle ontwormingsorganisaties heeft ze de grootste focus op het aantonen dat haar projecten effectief zijn. De organisatie kan tussen 11.4 en 24.4 miljoen gebruiken.

END Fund (alleen ontwormingsprogramma). Het END Fund regelt en werft fondsen en biedt technisch advies over tropische ziektes waar weinig aandacht voor is, hiervan is worminfectie er een van. GiveWell’s aanbeveling geldt alleen voor het ontwormingsprogramma. Ook onderzoekt het END Fund waar mensen meer behandelingen kunnen gebruiken en welke organisaties en groepen hier al aan werken. GiveWell vind het identificeren en ondersteunen van nieuwe mogelijkheden de grootste waarde van de END Fund. Voor de implementatie van de programma’s is samengewerkt met de andere die ontwormingsprogramma’s die GiveWell aanraadt. Onder andere deze organisaties ontvangen fondsen van het END Fund.

Hoewel er veel bewijs is voor ontwormingskuren in het algemeen is er nog geen bewijs voor hoe effectief of kostenefficiënt de programma’s van het END Fund specifiek zijn, data hierover wordt binnenkort verwacht. Het end fund kan haar fondsenprogramma aanzienlijk vergroten als ze zelf meer fondsen zou krijgen. Het END Fund kan maximaal tussen de $10 en $22 miljoen extra gebruiken. Het END Fund is actief in meer dan 25 landen, voornamelijk in Afrika.

Sightsavers (alleen ontwormingsprogramma) is een grote organisatie die verschillende programma’s heeft om blindheid te voorkomen en slechtzienden te ondersteunen. GiveWell raadt alleen haar programma betreft ontwormen aan, dat een relatief nieuw programma binnen de organisatie is. Sightsavers laat medicatie tegen verschillende ziektes verspreiden onder kinderen. Dit gebeurt via scholen of door vrijwilligers die huizen bezoeken, Sightsavers wil hier ontwormingsmedicatie aan toevoegen. Ontwormingsprogramma’s lopen al in Kameroen, Congo, Nigeria en Sierra Leone.

Sightsavers doet het verspreiden niet zelf maar laat dit doen door haar implementatiepartners. Zelf doet Sightsavers verschillende dingen zoals het bepleiten van tropische ziektebestrijding bij overheden, het financieren van overheden en implementatiepartners, programma’s controleren, technische ondersteuning bieden en rapporten opstellen, onderzoek naar hoeveel een ziekte voorkomt en trainingen en logistiek rond de medicijnen.

GiveWell verwacht niet dat Sightsavers volgend jaar genoeg geld heeft om nieuwe programma’s op te zetten zonder de steun van GiveWell.

Overige aanbevelingen

Over de effectiviteit van de onderstaande organisaties is GiveWell minder overtuigd dan over die van de topaanbevelingen, maar toch steken ze uit boven de meerderheid van de organisaties die GiveWell onderzocht heeft.

Development Media International maakt radio en televisieprogramma’s in ontwikkelingslanden om mensen voor te lichten over hoe ze beter voor de gezondheid van jonge kinderen kunnen zorgen.

Food Fortification Initiative ondersteunt landen met vitamines en mineralen toevoegen aan rijst en meel om zo specifieke voedingsstoffentekorten op te lossen.

Global Alliance for Improved Nutrition- Universal Salt Iodization helpt programma’s die jodide aan zout toevoegen om jodiumtekort tegen te gaan in ontwikkelingslanden.

Iodine Global Network helpt programma’s die jodide aan zout toevoegen om jodiumtekort tegen te gaan in ontwikkelingslanden.

Living Goods ondersteunt een netwerk van community gezondheidspromotors die deur aan deur gezondheids- en huishoudelijke producten verkopen en elementair gezondheidsadvies bieden.

Project Healthy Children helpt kleinere landen met het ontwerpen van programma’s om vitamines en mineralen toe te voegen aan voedsel om specifieke voedingsstoffentekorten tegen te gaan.